Morskie Obszary Chronione Morza Bałtyckiego - ocena realizacji zobowiązań przez kraje regionu | WWF Poland

Morskie Obszary Chronione Morza Bałtyckiego - ocena realizacji zobowiązań przez kraje regionu



Opublikowano 05 styczeń 2017
Raport WWF "Marine Protected Areas in the Baltic Sea - scorecard 2016" ocenił działania państw regionu Morza Bałtyckiego na rzecz poprawy stanu zasobów morskich jako niewystarczające.
© A. Sosnowska / WWF Polska

Raport WWF "Marine Protected Areas in the Baltic Sea - scorecard 2016" ocenił działania państw regionu Morza Bałtyckiego na rzecz poprawy stanu zasobów morskich jako niewystarczające. Raport ocenia postęp w realizacji zobowiązań w kierunku rozwoju ekologicznie spójnej sieci dobrze zarządzanych morskich obszarów chronionych na obszarze Morza Bałtyckiego. Ocena dotyczy morskich obszarów chronionych Komisji Helsińskiej (HELCOM) - wyznaczonych przez państwa leżące nad Bałtykiem w ramach zobowiązań wynikających z Konwencji Helsińskiej, odnosi się ona nie tylko do kwestii wyznaczania obszarów, ale przede wszystkim dotyczy prawidłowego nimi zarządzania.


Nadanie miejscu statusu morskiego obszaru chronionego jest powszechnie uznawane za podstawowe narzędzie do odzyskiwania, ochrony i zwiększania różnorodności biologicznej, przy jednoczesnym zachowaniu wydajności i odporności ekosystemów, w obliczu zmieniającego się klimatu, przy zabezpieczeniu tych korzyści dla obecnych i przyszłych pokoleń. Morskie obszary chronione stanowią prawdziwe oparcie dla rozwoju Zrównoważonej Błękitnej Gospodarki w regionie Morza Bałtyckiego.

Analiza prezentuje realizację międzynarodowych i regionalnych zobowiązań mających na celu ochronę różnorodności biologicznej w oparciu o cztery oceny składowe: realizację zobowiązań w zakresie ochrony środowiska, wyznaczenie morskich obszarów chronionych, ich integralność oraz efektywność zarządzania morskimi obszarami chronionymi. Oceny są oparte na działaniach podejmowanych przez dziewięć krajów nadbałtyckich w ramach realizacji zobowiązań międzynarodowych, takich jak Konwencja o różnorodności biologicznej, zalecenie Komisji Helsińskiej nr 35/1, Dyrektywa Siedliskowa - w kontekście morskich obszarów Natura 2000.

W wyniku oceny Dania uzyskała największą ilość punktów, zaraz za nią znajdują się Szwecja, Finlandia i Niemcy. Dania uzyskała maksymalną ilość punktów za efektywne zarządzanie, a wszystkie cztery kraje zostały wyróżnione za realizację zobowiązań międzynarodowych. Na końcu listy znalazły się Polska i Litwa, podkreślono jednak, że kraje te dokonały postępu poprzez wyznaczenie wysokiego procentu obszarów na ich wodach terytorialnych (odpowiednio 44% i 55%).

Niestety, pomimo rosnącego zainteresowania użytkowaniem zasobów i przestrzeni Morza Bałtyckiego, realizacja zobowiązań przez państwa regionu nie wygląda zadowalająco – żadne z państw nie zostało uznane za realizujące swoje zobowiązania na wystarczającym poziomie, choć Dania uzyskała wynik bardzo zbliżony.
Morze Bałtyckie jest jednym z nielicznych regionów świata, na terenie którego zrealizowany został zapis Konwencji o różnorodności biologicznej o wyznaczeniu 10% obszarów przybrzeżnych i morskich jako chronione na poziomie międzynarodowym. Jednak nie wszystkie kraje nadbałtyckie wyznaczyły morskie obszary chronione na tym rekomendowanym poziomie. Wciąż też brakuje odpowiedniego zarządzania tymi obszarami, m.in. w Polsce, w morskich obszarach Natura 2000.

Raport proponuje też szereg działań priorytetowych, prowadzących do poprawy funkcjonowania sieci morskich obszarów chronionych na całym Bałtyku. WWF apeluje do krajów nadbałtyckich, aby zapewniły ekologicznie spójną sieć dobrze zarządzanych morskich obszarów chronionych na Morzu Bałtyckim poprzez:
  • dalsze wyznaczanie obszarów chronionych i osiągnięcie minimum Celów z Aichi - 10% obszarów chronionych na wszystkich wodach terytorialnych i w wyłącznych strefach ekonomicznych do 2020 roku;
  • zgodnie z World Conservation Congress Hawai'i Motion rozszerzenie morskich obszarów chronionych do 30% środowiska morskiego do 2030 roku;
  • opracowanie skutecznych planów zarządzania do 2020 roku dla wszystkich morskich obszarów chronionych na Morzu Bałtyckim, uwzględniając jedną trzecią morskich obszarów chronionych HELCOM, które obecnie nie mają takich planów oraz wdrażanie środków zarządzania, w tym monitoringu, dla wszystkich morskich obszarów chronionych;
  • wprowadzenie i egzekwowanie środków zarządzania, m.in. użytkowanie warunkowe, w tym ograniczenia dotyczące połowów w uzasadnionych przypadkach.

Cały raport dostępny jest w języku angielskim.
Raport techniczny, który szczegółowo przedstawia analizę danych zebranych do opracowania raportu może być udostępniony na życzenie.
Więcej informacji nt. raportu WWF "Marine Protected Areas in the Baltic Sea - scorecard 2016"  dostępne na stronie: http://wwf.panda.org/wwf_news/?283331/WWF-Ranks-Countries-Commitment-to-Baltic-Sea-protection .
Więcej informacji nt. niebieskiej Zrównoważonej Gospodarki dostępne na stronie: http://www.wwf.pl/fakty_ciekawostki/biblioteka/zrownowaona_niebieska_gospodarka/
Raport WWF "Marine Protected Areas in the Baltic Sea - scorecard 2016" ocenił działania państw regionu Morza Bałtyckiego na rzecz poprawy stanu zasobów morskich jako niewystarczające.
© A. Sosnowska / WWF Polska Enlarge